De vitrageplant (Bowiea volubilis) is een relatief onbekende kamerplant met een nogal curieuze groeiwijze. Uit grote, uiachtige bollen komen lange, windende stengels. Deze zijn vrolijk frisgroen, veelvuldig vertakt en, opmerkelijk genoeg, volledig bladerloos. Hoe zorg je bij bowiea’s voor een goede groei, waar kun je deze kamerplanten kopen en waar moet je dan op letten? Dat en meer bespreken we in dit artikel in vier punten:
1. Inleiding: wat is de bowiea (vitrageplant) voor plant?
Bowiea volubilis is een wonderlijke plant met een fris, hip uiterlijk. Hoe komt deze kamerplant dan aan zijn oubollige, saaiige naam vitrageplant? En waar komt deze plant van nature voor, en hoe groeit hij daar? Dat en meer bespreken we hieronder.
1.1 Habitat
Bowiea’s komen van nature voor in oostelijk en zuidelijk Afrika, van Angola en Kenia tot Zuid-Afrika. In de Kaapprovincie, in het uiterste zuiden van Zuid-Afrika, waar de plaatselijke bevolking de plant kent onder de merkwaardige naam knolklimop, is ook de kiem gelegd voor de wetenschappelijke geslachtsnaam. James Bowie, naar wie de plant later is vernoemd, verzamelde daar in de negentiende eeuw planten voor de Engelse Kew Gardens.
De plant is geografisch dus tamelijk breed verspreid. Dat komt omdat Bowiea volubilis geen bijzonder hoge eisen stelt aan zijn omgeving. Hij kan groeien in zowel dalen als (gematigd) hoog in de bergen, in droge en, voor Afrikaanse begrippen, vrij natte condities, diep in de schaduw van dichte onderbegroeiing of juist in lichte open stukken, en op rotsachtig terrein met zanderige grond maar ook op de humusrijke bosbodem.
Desondanks is deze plant helaas vrij zeldzaam in zijn oorspronkelijke habitat. Vooral met de Zuid-Afrikaanse populaties van Bowiea volubilis subsp. volubilis is het matig gesteld. De plaatselijke bevolking kent aan hun knolklimop namelijk geneeskrachtige eigenschappen toe en plukt hem daarom zo veel dat wetenschappers vrezen dat hij plaatselijk op termijn uit zou kunnen sterven in het wild.
Overigens moeten we een dergelijk medicinaal gebruik van Bowiea volubilis ten sterkste afraden. Alle delen van de plant gelden namelijk als (zeer) giftig voor mens en dier.
1.2 Groeiwijze
Bowiea is een bolgewas. De bollen kunnen zo groot worden als een flinke ui en hebben net als uien rokken. Bij oudere exemplaren zie je vaak één of meerdere bruin verwelkte, papierachtige rokken aan de buitenkant van de bol, waaronder dan de glanzend bleekgroene, levende delen zichtbaar worden.
Als de plant uit zaad wordt gekweekt begint het bolletje ondergronds, maar naarmate hij groeit werkt hij zich vanzelf uit de grond, tot hij uiteindelijk min of meer volledig bovengronds ligt. Die voor een bolgewas nogal ongewone groeiwijze geldt bij veel verzamelaars als een gewilde eigenschap.
Het is echter niet de enige eigenschap die deze plant onderscheidt van vele andere. Uit de bollen komen namelijk ranke, lange stengels, die je kunt laten hangen maar die zich in de natuur graag om van alles en nog wat heen winden (de soortnaam volubilis betekent klimmend, slingerend). Deze stengels hebben eindeloos veel krullerige vertakkingen, maar geen bladeren. Het zijn namelijk eigenlijk bloemstengels. Niet dat je er in de huiskamer massa’s bloemen aan zult zien, maar die zijn dan ook zeer klein en vaak min of meer hetzelfde gekleurd als de frisgroene stengels, waardoor ze tamelijk onopvallend zijn. Zie voor een foto onder andere het kopje Bloeiwijze verderop in dit artikel.
Naast de Latijnse soortnaam volubilis is ook de Nederlandse naam vitrageplant aan deze stengels ontleend. De stengels kunnen namelijk gemakkelijk over een rekje geleid worden. Ze vormen dan uiteindelijk een dichte, fijnverdeelde massa – als een soort natuurlijke vitrage, een dun, transparant, groen gordijn. Het doet ook wel aan het loof van de sierasperge denken, waarmee deze kamerplant, botanisch gezien, in dezelfde plantenfamilie thuishoort. Zie bijvoorbeeld de foto bij het kopje Verzorging verderop in dit artikel.
De bloemstengels nemen functioneel de rol van bladeren over; ze zijn ook de belangrijkste fotosyntheseorganen van de plant. Bowiea’s hebben echter ook nog echte bladeren. Die zijn alleen heel erg klein en onopvallend, niet meer dan enkele centimeters lang. Alleen bij zeer jonge planten, die nog niet meteen bloemstengels aanmaken en ook nog praktisch geen bol hebben gevormd, hebben ze een lengte van enige betekenis. Ze zijn smal, grassprietachtig, en wat donkerder groen dan de bloemstengels. Zie de foto hieronder voor een voorbeeld.
De bloemstengels groeien zeer snel en kunnen binnen enkele weken tot maanden hun maximale lengte bereiken – meer dan twee meter bij oude planten, in uitzonderlijke gevallen wel vijf meter! Na de bloei vormen zich zo nu en dan de kleine, langwerpige groene zaadhulzen. Als ze rijp zijn verkleuren ze bruin en splijten ze open, waardoor de glanzende zwarte zaden zichtbaar worden. Daarna sterft de bloemstengel vaak af en gaat de plant in rust.
De bol is dan een tijdje lang volledig kaal, zoals je ziet in de foto hieronder. Merk overigens op dat de zeer hechte clustering van bollen typerend is voor de groeiwijze van deze plant. Uit de moederbol kunnen zich namelijk kleine bijbolletjes vormen, die direct naast de moederplant groeien (zie ook de foto bij het kopje Vermeerderen verderop in dit artikel), en naarmate ze groeien vaak enigszins in de verdrukking komen, zodat ze als een soort halflege, ingedeukte tennisballen zij aan zij liggen. Dat kan een behoorlijk komisch gezicht zijn. Voor de planten kan het gelukkig in het geheel geen kwaad.
1.3 Soorten
Bowiea is een zogenaamd monotypisch geslacht. Dat wil zeggen dat er maar één soort is, namelijk Bowiea volubilis. Wel worden er twee ondersoorten onderscheiden:
- Bowiea volubilis subsp. volubilis: feitelijk de soort zelf; de toevoeging subsp. volubilis wordt dan ook vaak weggelaten;
- Bowiea volubilis subsp. gariepensis: een variant met iets grotere bloemetjes. Deze zijn bovendien wit in plaats van groenachtig, en daardoor springen ze ook wat meer in het oog (zie ook de foto bij het kopje Bloeiwijze verderop in dit artikel). Daarnaast zijn de stengels bedekt met een wittig, wasachtig laagje en wat minder krullerig; ze winden zich minder snel om andere planten heen. De bollen zijn, in tegenstelling tot die van Bowiea volubilis subsp. volubilis, meestal geheel bedekt met een papierachtige bruine schil.
Voor zover wij weten zijn er verder geen gangbare cultivars of kweekvormen in de handel.
2. Verzorging bowiea (vitrageplant)
Je zou het, gezien zijn onconventionele uiterlijk, wellicht niet verwachten, maar de verzorging van Bowiea volubilis is tamelijk rechttoe-rechtaan. Al doet hij wel iets dat sommige huiskamertuiniers zal verrassen: hij houdt een duidelijke rustperiode aan, waarbij al het groen kan afsterven. Wanneer die rust precies valt, verschilt per ondersoort en per omstandigheden in de huiskamer. De meest gekweekte ondersoort, Bowiea volubilis subsp. volubilis, komt van nature vooral uit zomerregengebieden; subsp. gariepensis is juist een uitgesprokener wintergroeier. Gelukkig hoef je daar niet zenuwachtig van te worden: zolang je vooral reageert op wat de plant zelf doet, is de vitrageplant een sterke en dankbare kamerplant, die bij een goede verzorging vele jaren mee kan gaan. Hoe je die verzorging precies aanpakt, bespreken we hieronder uitgebreid.
2.1 Water geven
Bowiea volubilis is een bolgewas. Net zoals andere bolgewassen – narcis, tulp, enzovoorts – kent ook de bowiea een rustperiode. Vanwege die rustperiode, die afhankelijk van ondersoort en omstandigheden in de zomer of winter kan vallen, zijn er bij deze kamerplant twee verschillende regimes van water geven.
Laten we beginnen bij het groeiseizoen. Dat kondigt zichzelf aan – heel handig, en heel eenvoudig: je ziet dan namelijk de eerste sprietjes uit de kale bol komen. Vanaf dit moment mag je voorzichtig beginnen met water geven. De waterbehoefte is eerst nog vrij laag. Laat de grond tussen de gietbeurten niet helemaal uitdrogen, maar zorg dat de grond altijd licht vochtig blijft.
Naarmate de plant meer loof heeft, mag je meer water geven. De stengels zijn iets verdikt en doen je misschien denken dat dit een vetplant is, maar bowiea’s kunnen behoorlijk veel water verbruiken. En ze stellen er geen prijs op om te droog te worden gehouden. Tijdens het groeiseizoen spreekt de plant de voorraden in de dikke bol namelijk liever niet aan. Sterker nog, het is de bedoeling dat die juist worden aangevuld; de bol zal als het goed is flink wat groter zijn aan het einde van de groeiperiode. Geef je langere tijd te weinig water, dan zul je zien dat de bol z’n glans verliest en krimpt. Ook neemt de groei af.
En ja, het is een beetje balanceren, want als je stelselmatig te veel water geeft, ligt wortelrot op de loer. Tijdens het groeiseizoen zijn bowiea’s daar echter verrassend weinig gevoelig voor. In tegenstelling tot echte vetplanten en cactussen is het niet nodig en zelfs ongewenst om de grond tussen de gietbeurten in helemaal droog te laten worden.
In de rustperiode ligt dat net wat anders. Deze periode – in de natuur elk jaar, in de huiskamer minder regelmatig – kondigt zichzelf ook aan. De stengels groeien niet meer, er komen er geen nieuwe meer bij en ze beginnen te verwelken. Vanaf dit moment minder gieten. Als de stengels geheel zijn afgevallen, hoef je alleen nog maar een klein beetje water te geven, louter om te voorkomen dat de grond geheel uitdroogt. Aangezien de bol als waterreserve dient en amper water verbruikt, is eens in de paar weken een slokje meestal voldoende. Voer de watergift pas weer op als je de bol ziet uitlopen. Meestal duurt de rustperiode enkele maanden.
Een laatste, plantspecifiek aandachtspunt: giet niet over de bol heen. Aan de bovenkant zit een centrale opening waaruit de bloemstengels komen, en daar kan water in blijven staan, met als gevolg een rottende bovenkant. Beter is om langs de rand van de pot te gieten.
2.2 Temperatuureisen
Met de temperatuur heeft de vitrageplant het opvallend gemakkelijk. Een normale kamertemperatuur is prima, en bowiea’s zijn allesbehalve kieskeurig binnen de bandbreedte die je in een gewone Nederlandse of Belgische huiskamer aantreft. Tijdens het groeiseizoen voelt de plant zich het beste tussen ongeveer 15 en 22 °C. Warmer mag ook, als je maar niet vergeet om dan wat extra te gieten. In de rust verdraagt hij nog hogere temperaturen, tot ver boven de 30 °C, mits hij dan droog gehouden wordt (zie het kopje Water geven hierboven).
Onder de 5 à 10 °C moet je een vitrageplant niet langdurig houden, en vorst is helemaal geen optie. Hoewel ze naar het schijnt weleens een lichte nachtvorst zonder schade doorkomen, moet je dat echt proberen te vermijden. Voor de rest zijn ze tamelijk ongevoelig voor tocht of plotselinge schommelingen, wat hen geschikt maakt voor wat lastiger te bezetten plekken zoals bij een slecht geïsoleerd raam.
2.3 Standplaats
Een lichte standplaats is essentieel. Een raam op het oosten of westen is in onze ervaring ideaal; in de winter, áls de plant dan in actieve groei is en de zon laag staat, mag een vitrageplant gerust op het zuiden. Felle zomerzon kan de bol opwarmen tot oncomfortabele temperaturen, dus dan is wat afstand of een lichte schermdoek prettig. Het loof is er trouwens praktisch niet gevoelig voor, dus je kunt ook zorgen dat de bol zelf wat beschut staat; dan mag het groen gewoon vol in de zon. Bij te weinig licht worden de stengels langgerekt en bleek, en blijft de bol klein. Overigens is dat niet altijd een bezwaar, want onder optimale omstandigheden kunnen deze kamerplanten snel groeien, met meterslange stengels – dat zal in menig huiskamer wat te veel van het goede zijn.
Vergeet de klimsteun niet. Zoals genoemd bij het kopje Groeiwijze hierboven hebben de stengels geen ranken; ze winden zich – vrij halfslachtig en slordig – gewoon om alles wat in de buurt staat. Een eenvoudig bamboestokje, een houten rekje of een dunne rondhouten boog werken allemaal goed. Aan een dergelijke steun ontstaat het karakteristieke vitrage-effect dat aan deze plant zijn Nederlandse naam heeft gegeven. Bij gebrek aan steun gaan de stengels om elkaar of de potrand slingeren, wat ook wel een aardig effect heeft, maar tot een minder open structuur leidt. Zie ter inspiratie ook de foto hierboven.
2.4 Voeding
Niet veel nodig. Bowiea volubilis heeft betrekkelijk weinig voeding nodig. Eén keer per maand een halve dosis cactus- of vetplantenvoeding tijdens het groeiseizoen volstaat. In de rustperiode (zie het kopje Water geven eerder in dit artikel) geheel geen voeding.
2.5 Verpotten
Een ondiepe, brede pot is beter dan een diepe. Het wortelstelsel vraagt meestal niet om een enorme diepte, en bowiea’s staan liever wat krap dan ruim. Een pot waar de bol nog net in past plus zo’n twee centimeter aarde rondom is een goed startpunt. Als je de plant laat hangen is een stevige, wat zwaardere pot, van aardewerk of terracotta, aan te bevelen. De stengels zijn dun en licht, maar alles bij elkaar kunnen ze de pot nog weleens omvertrekken, zeker als je er per ongeluk tegenaan stoot.
Belangrijk om te weten als je gaat verpotten: bowiea’s horen voor het overgrote deel boven de grond te staan (zie ook het kopje Groeiwijze eerder in dit artikel); diep ingraven is precies de manier om bolrot uit te lokken.
Voor de potgrond neem je het beste standaard cactus- of vetplantengrond, eventueel aangelengd met extra perliet of grof zand voor extra drainage. Verpotten hoeft hoogstens eens per twee à drie jaar, en eigenlijk pas wanneer de bijbolletjes echt geen ruimte meer hebben of als de grond duidelijk uitgeput is. Het beste moment is aan het einde van de rustperiode, eventueel net als de groei weer begint.
2.6 Snoeien
Snoeien hoeft eigenlijk nooit, maar als je de stengels te lang vindt worden, kun je zonder problemen de snoeischaar pakken; de plant loopt vervolgens vrolijk weer uit. Dorre stengels bij het ingaan van de rustperiode trekken zich vaak vanzelf los of laten zich met een licht rukje verwijderen. Houd bij snoeien wel rekening met het sap, dat giftig is en beperkte mate huidirritatie kan geven; zie ook het kopje Overige tips bij de verzorging verderop in dit artikel.
2.7 Vermeerderen
Vermeerderen is verrassend eenvoudig. Oudere bowiea’s vormen regelmatig kleine bijbolletjes aan de basis van de moederbol. Zo krijg je het karakteristieke cluster van tennisbalachtige bollen dat we eerder beschreven bij het kopje Groeiwijze. Bij het verpotten kun je de bijbollen voorzichtig wegnemen en in een ondiep schaaltje met cactusgrond apart opkweken. Ze maken doorgaans zonder extra zorg eigen wortels en stengels, al kan dat best even duren; warmte helpt. Houd de grond licht vochtig.
Een tweede methode is via schubvermeerdering, vergelijkbaar met wat bij sommige andere bolgewassen wordt gedaan. Je snijdt een buitenste schub of rok van de bol af, deelt die zo nodig in stukken, legt de stukken plat op vochtige cactusgrond, en sluit het geheel af in een doorzichtige plastic zak op een warme, lichte plek. Na enkele maanden vormen zich kleine, erwt-grote bolletjes aan de snijranden, die later opgepot kunnen worden. Geduldig werk, maar bijzonder bevredigend als het lukt.
Vermeerderen uit zaad kan ook, mits je zaden weet te bemachtigen. In de praktijk wordt in cultuur betrekkelijk zelden zaad gezet (zie ook het kopje Bloeiwijze hieronder voor de reden), als je ze hebt, is zaaien eigenlijk heel rechttoe-rechtaan. Zaai ondiep in zaai- en stekgrond, houd de grond licht vochtig en warm (20-25 graden) en zet het geheel weg op een lichte plek. Kieming volgt doorgaans binnen enkele weken.
Houd er rekening mee dat de groeiwijze van heel jonge planten anders is dan die van een volgroeide bowiea. Er vormen zich nog geen bloemstengels, alleen enkele grassprietachtige echte bladeren tot zo’n 10 centimeter lang, en het bolletje, voor zover daar überhaupt al sprake van is, zit nog volledig ondergronds verstopt. Zie ook de foto hierboven. Ook houden zaailingen nog geen rust; die volgt meestal pas na een jaar of langer (al is dat nogal variabel). Als ze in rust gaan, heb je meestal bolletjes ter grootte van een knikker. Na de rust gaan die, als het meezit, voor het eerst bloeien. Zet ze tijdens de rust over in een ruimer potje, want die eerste bloeiwijze gaat onder goede omstandigheden gepaard met een flinke groeispurt van de bol!
2.8 Bloeiwijze
Vanaf een afstandje moet het gezegd worden: spectaculair is anders. Aan de uiteinden en zijtakken van de bloemstengels verschijnen kleine, sterachtige bloemetjes met zes bloemblaadjes en een doorsnede van ongeveer een centimeter, groenwit van kleur bij Bowiea volubilis subsp. volubilis en helderder wit bij subsp. gariepensis (zie ook het kopje Soorten eerder in dit artikel). De bloemen ruiken doorgaans bepaald onaangenaam – een beetje zoals in onze fantasie beschimmeld kaarsvet zou ruiken, vergelijkbaar met Asparagus setaceus, maar gelukkig veel minder sterk. Wat precies de vaste bestuivers zijn is niet heel goed gedocumenteerd, al worden in het wild wel allerlei insectenbezoeken waargenomen.
Daarentegen: eigenlijk doen we bowiea hiermee geen recht. Want van dichtbij zijn de bloemetjes wel degelijk zeer fraai, al heb je een loep nodig om ze echt goed te zien – zie ook de foto hieronder. En botanisch-technisch gezien is die hele massa met krullerige stengels de bloeiwijze; de bloemetjes zijn alleen de kers op de taart.
In de huiskamer komt bloei het beste tot stand bij voldoende licht (zie het kopje Standplaats hierboven) en een duidelijke seizoenscyclus, dus met een uitgesproken rustperiode in plaats van het hele jaar door wat lauwwarm water blijven geven. Jonge planten bloeien meestal niet; zie ook het kopje Vermeerderen hierboven. En zelfs als hij bloeit, vormen veel exemplaren in cultuur geen zaden. Dat kun je trouwens wel proberen te beïnvloeden. Tik met je vinger (of, beter, een klein kwastje, als je dat hebt) voorzichtig iedere dag in het centrum van alle bloemetjes. Zo doe je het werk wat insecten in het wild zouden doen: je brengt het stuifmeel over van de ene bloem op de andere, en op de stampers. Als dat succes had, zie je binnen enkele dagen het minuscule ronde bolletje waaruit de bloem ontspringt, opzwellen. Het duurt minstens een paar weken voordat het zaad rijp is; dat zul je vanzelf zien, want dan barst de zaadhuls open.
2.9 Ziektes en plagen
Bowiea’s hebben in de regel weinig last van ziektes of plagen. Meest bekend, en meest problematisch: wolluis kan zich nestelen tussen de rokken van de bol, vooral bij oudere exemplaren. Controleer dat af en toe en behandel zo nodig met een een biologisch middel. Schildluis en bladluis komen incidenteel voor op de stengels, doorgaans alleen als de plant erg dicht bij andere besmette kamerplanten staat. Omdat de stengels ieder jaar afvallen, is dit nooit echt een groot probleem.
Een ander veelgehoord euvel is bolrot, door te veel of verkeerd gieten (tussen de rokken, via de opening aan de bovenzijde van de bol; zie het kopje Water geven eerder in dit artikel), eventueel gevolgd door een schimmelinfectie. Een zachte plek, met name aan de onderkant, of een geur die doet denken aan oude aardappelen is een slecht teken. Bij beginnende rot kun je proberen het aangetaste deel weg te snijden tot in gezond weefsel, de wond te laten drogen en de bol een paar weken op de droge kant te houden. Soms herstelt hij; soms niet. Voorkomen is hier duidelijk eenvoudiger dan genezen.
2.10 Overige tips bij de verzorging
Twee dingen om mee af te sluiten. Het eerste hadden we eerder al kort genoemd, bij het kopje Habitat eerder in dit artikel: bowiea’s zijn zeer giftig – in alle delen van de plant. Inname kan bij mens en dier ernstige, zelfs fatale hartritmestoornissen veroorzaken. Voor een gemiddeld huishouden geen acuut probleem, maar wel een goede reden om de plant buiten bereik te houden van knabbelende kinderen en huisdieren; katten en honden kunnen er ernstig ziek van worden. Het sap kan daarnaast lichte huidirritatie geven, dus handschoenen zijn aan te raden bij verpotten, snoeien en stekken.
Het tweede is dat het loont om geduldig te zijn. De stengels kunnen razendsnel groeien, maar de plant als geheel – en vooral de bol – is geen hardloper in cultuur. Een uit zaad gekweekte plant kan jaren nodig hebben voor hij bloeit, en de bol wordt geleidelijk groter, niet plotseling. Daar staat tegenover dat ze heel lang mee kunnen gaan. En vroeg of laat zal de bol een imposant formaat bereiken, waarmee deze merkwaardige kamerplant voor veel liefhebbers een hoogtepunt in hun collectie is.
3. Bowiea kopen: waar moet je op letten en waar kan het?
Dit is het lastigste deel van het verhaal, eerlijk gezegd. Bowiea volubilis is in Nederland en België niet bepaald massaal in de handel. Bij een gewoon tuincentrum zul je hem zelden of nooit aantreffen. Wie een vitrageplant wil bemachtigen, komt meestal uit bij gespecialiseerde cactus- en vetplantenkwekers, bij botanische tuinen die af en toe overschotten verkopen, of op plantenbeurzen. Online zijn er enkele Europese verzamelaars en webwinkels die de plant aanbieden. Ook kun je soms zaden of heel kleine bolletjes vinden. Hoewel het dan echt even kan duren voordat je een mooie grote bol hebt, zijn beide opties wel het overwegen waard. Zaaien gaat meestal zonder problemen en kleine bolletjes slaan ook vrijwel altijd aan.
Een paar concrete aandachtspunten bij het kopen.
Let allereerst op de bol zelf. Die moet stevig en stug aanvoelen, met intacte rokken die fris bleekgroen tot geelgroen zijn. Zachte plekken, vooral aan de onderkant, wijzen op beginnende rot en zijn een serieuze reden om de aankoop links te laten liggen. De rokken mogen aan de buitenkant best wat papierig, droog en bruinig zijn – dat zijn oudere, verdroogde rokken, en dat is normaal voor de soort (zie ook het kopje Groeiwijze eerder in dit artikel). Bij Bowiea volubilis subsp. gariepensis is de bol zelfs grotendeels door zo’n bruine schil bedekt. Het onderscheid is duidelijk: hard en droog (goed) versus zacht of slijmerig (slecht).
Kijk vervolgens naar de stengels, als die er zijn. Frisgroen en stevig is een goed teken. Geheel kaal kan ook prima zijn als de plant op dat moment in rust is; de bol moet dan wel stevig zijn. Lange, dunne, bleke stengels wijzen erop dat de plant te donker heeft gestaan. Dat is te corrigeren, maar het is goed om te weten waar je aan begint.
Als je een echt groot exemplaar aantreft, is het goed om naar de herkomst te vragen. Zoals we al noemden bij het kopje Habitat eerder in dit artikel staat vooral Bowiea volubilis subsp. volubilis in delen van zijn natuurlijke verspreidingsgebied onder zware druk door veldoogst, en wild verzamelde bollen vinden helaas ook hun weg naar de internationale liefhebbersmarkt. Bij een gerenommeerde Europese kweker is dat in de praktijk geen issue: die kweken zelf uit zaad of uit bijbollen. Maar bij twijfelachtige aanbieders is het redelijk om te vragen of de planten gekweekt zijn en zo ja, sinds wanneer.
Let verder op met losse Nederlandse of Engelse benamingen. Onder de naam zee-ui wordt soms ook Drimia maritima verkocht, een mediterrane bolplant die er totaal anders uitziet en bovendien heel andere verzorging vraagt. Vraag bij twijfel naar de Latijnse naam, en eventueel naar de ondersoort, hoewel subsp. gariepensis vrijwel uitsluitend binnen verzamelaarskringen wordt aangeboden.
Bestel ten slotte het liefst niet online in de winter. De bol verdraagt enige koude, maar een hele nacht in een onverwarmd pakjesdepot is vragen om problemen. Voorjaar tot zomer is veiliger.
Op dit artikel rust auteursrecht. Zonder onze toestemming is overnemen verboden.
